Menu

Jeż Węgierski

moje zdziwienia budapeszteńskie

Zrozumieć Węgrów w Kispeszcie

jezw

Cóż takiego jest w Kispeszcie co pomaga zrozumieć Węgrów? Ano, pewna restauracja o nazwie Bujdosó Székely (Sekler na wygnaniu).

Bujdosó Székely, Budapest

O Seklerach pisałem już wcześniej. Zajmują oni szczególne miejsce w świadomości narodowej Węgrów. Żeby je zrozumieć wyobraźmy sobie najpierw Janosika: krzepa fizyczna, hardość, niezależność, nie-do-okiezłania, synonim wolności niepoddający się żadnej władzy a zarazem rabuś. Wyobraźmy sobie też, że pozostali ludzie to podlegli chłopi, może i pyskujący w karczmie ale jakby co to raczej małoskłonni by się postawić, chłopi skarłowaciali, zszarzali i wyblakli, można powiedzieć, cień tego jacy kiedyś byli. Weźmy teraz takich Janosików dużo, wielu, konkretnie z 800 tysięcy a tych chłopów tak z dziesięć milionów i mniej więcej uzyskamy obraz tego kompleksu jacy Węgrzy mają wobec Seklerów (rzecz jasna Janosik nie jest tu żadnym tam Słowakiem!)

Seklerzy, w wyobraźni narodowej Węgrów, to twardziele. Jak trzeba to komuś przyłożą jak należy. Stamtąd pochodził zresztą najsłynniejszy w ostatnich czasach rabuś banków Viszkis. Mimo, że żyją w środku Rumunii nie dają się. Jak na ich tereny będzie chciał się wprowadzić Rumun to go wyszczują – albo będzie musiał nauczyć się węgierskiego. Bo Seklerzy, jeśli nie trafili do szkół rumuńskich będą znali tylko węgierski. Seklerszczyzna jest piękna – seklerszczyzna jest dzika – tamtejsze góry też większe są niż góry na Węgrzech. Kuchnia siedmiogrodzka jest bogatsza i smaczniejsza niż kuchnia węgierska a Seklerszczyzna jest sercem Siedmiogrodu.

Tam zachowała się prawdziwa narodowa kultura węgierska uosabiana przez chłopki w ludowych strojach czasampokazujące się i w Budapeszcie. Tam są prawdziwi garncarze, zespoły ludowe, stolarze i cieśle. Stamtąd przywozi się obrusy, dzbanki i ławy. Stamtąd pochodzą kopijniki, stamtąd pochodzą też arcywęgieskie rowasze.

W porównaniu do Seklerów Węgrzy węgierscy, jeśli można tak to powiedzieć, prezentują się mizernie. Ich kultura ludowa to już tylko skansen, kuchnia narodowe zredukowana jest kilku kulinarnych klasyków plus żenujących főzeleków, ich styl życia zdominowany jest przez pozbawiony twarzy narodowej kosmopolityzm. Nic dziwnego, że Seklerzy przytłaczają węgierską psyche.

Bujdosó Székely to mała oaza a zarazem kapliczka seklerskości w Budapeszcie. Prowadzi ją, rzecz jasna, autentyczny Sekler, vitéz András Bacsó (vitéz to nazwa orderu a zarazem tytuł przyznawany przez Horthyego, dziedziczny). Bacsó to były hokeista, dziś biznesman i sponsor sprawy seklerskiej. Dowiedziałem się, że gdy przyjeżdza tu seklerski klub hokejowy Bacsó ich wspiera i żywi.

Wobec bujności wystroju restauracji (przedsmak daje strona internetowa) szaleństwo dekoracji katolickich kościołów barokowych robi wrażenie powściągliwości. W Bujdosó Székely jest wszystko co kojarzy się z seklerszczyzną od flagi, poprzez reklamy piwa, memorabilia tamtejszych klubów hokejowych, różne gadżety aż po klasykę wielkowęgierską. Menu jest ciekawsze niż w przypadku wielu śródmiejskich restauracji podających kuchnię węgierską a dania smaczne (jadłospis tu). A przy restauracji działa mały sklepik sprzedający bardziej i mniej seklerskie produkty, głównie żywieniowe.

Jakby ktoś był ciekaw Węgier i nie bał się wyruszyć poza typowo turystyczne rejony Budapesztu – Kispest jest ich antytezą – no i miał ochotę zjeść coś dobrego węgierskiego to warto wypróbować Seklera na wygnaniu.

Bujdosó Székely, Budapest

Witamy - rowaszem

Bujdosó Székely, Budapest

Rytuał bożonarodzeniowy króla Atilli

Bujdosó Székely, Budapest

Poczujesz się w Siedmiogrodzie gdy wypijesz piwo Ciuc

Bujdosó Székely, Budapest

Zegar wspierający żądanie autonomii dla Seklerszczyzny

Bujdosó Székely, Budapest

Hokejowe tableau z Seklerszczyzny

Bujdosó Székely, Budapest

Z lewej scena ludowa, z prawej Horthy

Bujdosó Székely, Budapest

To zostanie utracone z czego naród ostatecznie zrezygnuje

Bujdosó Székely, Budapest

Jeden z herbów miejscowości w Seklerszczyźnie, jak mi wyjaśniono oznacza "dniem i nocą kradniemy drzewo"

Bujdosó Székely, Budapest

Szeroko czczona madonna z Csíksomló

Bujdosó Székely, Budapest

Kopijniki przed restauracją

Bujdosó Székely, Budapest

Flaga Seklerszczyzny z podpisami wierchuszki Jobbiku - to zalotne serduszko z prawej pochodzi od Krisztiny Morvai

© Jeż Węgierski
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci