moje zdziwienia budapeszteńskie

 Creative Commons License
Jeż Węgierski is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Poland License.
Based on a work at jezwegierski.blox.pl.
Blog > Komentarze do wpisu

Narodowościowy czy mniejszościowy

„Nagroda narodowościowa dla zespołu Polonez” obwieszcza okładka styczniowego numeru Polonii Węgierskiej. Na piątek stronie miesięcznika pojawia się wyrażenie „prawa narodowości”. Na piętnastej informacja o „Spotkaniu samorządów narodowościowych”. Artykuł stronę dalej omawia wspomnianą nagrodę Premiera Węgier za pracę „na rzecz narodowości” dla zespołu Polonez. I tak pewnie dalej – nie przeczytałem miesięcznika od deski do deski więc możliwe, że słowo „narodowościowy” - w znaczeniu „mniejszościowy” - pojawia się tam częściej. Osobiście zgrzyta mi w uszach.

Sprawdziłem w słowniku języka polskiego PWN-u: narodowość to „przynależność do danego narodu lub oznaczenie wspólnoty etniczno-kulturowej, poczucie tej przynależności; niekiedy naród”. Czyli nie mniejszość narodowa.

Oczywiste jest skąd się to bierze: w węgierskim mówi się o samorządach mniejszościowych, że są „nemzetiségi”, same mniejszości to „nemzetiségek”, itd. Tłumaczenie dosłowne to “narodowość” i już jesteśmy na miejscu. Sytuacja podobna jak w przypadku słowa „programok”, które niekiedy tutejsi Polacy tłumaczą jako „programy” (pisałem o tym wcześniej).

Czyli błąd i lenistwo w tłumaczeniu. Sprawa prosta choć jednocześnie nie do końca. Wszystkie języki podlegają zmianie poprzez kontakty z innymi, zwykle sąsiadującymi językami, weźmy choćby użycie słowa „dokładnie” czy „absolutnie” jako potwierdzenia. Dzieje się z polskim w Polsce, czemu nie ma się dziać z polskim na Węgrzech? Tylko źródło wpływów inne, sam proces taki sam.

oże. Tu nie ma pewnie prostych recept – językiem nie da się kierować. Pozostaje własne wyczucie języka. Pozostaję przy wyrażeniu „mniejszościowy”. A Polonia Węgierska, największe bodaj pismo tutejszej polonii, niech sama decyduje jak używa polskiego, jaki język promuje.

niedziela, 26 lutego 2017, jezw

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
2017/02/26 22:36:35
Mniejszość narodowa powstaje wtedy, gdy granica przekracza naród, a nie naród granicę. Dlatego Polsce jest mniejszość niemiecka, ale w Niemczech nie ma mniejszości polskiej.
-
Gość: Przemek, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2017/02/27 00:41:54
Dość ciekawy punkt widzenia. Ale co do Węgrów to się chyba nie sprawdza, bo w niektórych miejscach na Słowacji i w Rumunii mniejszość węgierska przewyższa większość rumuńską lub słowacką.
-
Gość: Przemek, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2017/02/27 00:43:49
miałem na myśli ,,liczebnie''
-
2017/02/27 06:43:49
A na Węgrzech są mniejszości polska, ormiańska, rumuńska itd., które nie znalazły się tu z powodu przesunięcia granic, to bardziej złożone. Fakt, że Niemcy nie chcą uznać mniejszości polskiej, z czym się nie zgadzam.

Co do Węgrów to istnieje mniejszość węgierska w RUmunii (Czangowie), którzy nie z powodu przesunięcia granic znaleźli się tam, czyli znowu to bardziej złożone:)

Pozdrawiam!
-
2017/02/27 12:53:41
Jezeli nie z powodu przesuniecia granic, to po prostu emigranci. Niemieckie zaglebie Rury i Saary jest pelne potomków polskich emigrantów- emigrantów, którzy dobrowolnie tam wyemigrowali za praca. Na Slasku z kolei zyja ludzie narodowosci niemieckiej z dziada pradziada. To jest ta róznica miedzy emigrantami a mniejszoscia narodowa.
-
Gość: Katarzyna Desbordes-Korcsev, *.dsl.pool.telekom.hu
2017/02/27 14:02:11
Pragnę poinformować, że:
1. o nagrodzie narodowościowej pisano już od dawna: (2016) polonia.hu/index.php/pl/hirek/4134-polonijny-zespol-tanca-ludowego-polonez-laureatem-wegierskiej-nagrody-rzadowej, (2015) polonia.hu/index.php/pl/hirek/3135-nadzwyczajne-posiedzenie-osp29-10, polonia.hu/index.php/pl/hirek/3285-polski-legion-laureatem-wegierskiej-nagrody-rzadowej, (2014) www.polonia.hu/index.php/pl/2-nem-besorolt/2463-maria-bro%C5%9B-laureatk%C4%85-nagrody-narodowo%C5%9Bciowej
2. o samorządach narodowości polskiej pisze np. ambasada RP na Węgrzech: budapeszt.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/sprawy_polonijne/
3. taką nazwę posiadają niektóre samorządy ulko.hu/ Polski Samorząd Narodowościowy w Újpeszcie czy Samorząd Narodowości Polskiej II dzielnicy Budapesztu
4. taką polską nazwę niektórych samorządów (błędnie) podaje: np. Ambsada RP budapeszt.msz.gov.pl/pl/ambasada/polskie_adresy_na_wegrzech/ czy Instytut Polski polinst.hu/pl/node/10785, polinst.hu/pl/node/10952
Tematowi narodowość czy mniejszość przyjrzę się dokładnej w marcowym numerze Polonii Węgierskiej.
Katarzyna Desbordes-Korcsev, p.o. redaktora naczelnego PW
-
Gość: Rob, *.dynamic.chello.pl
2017/02/27 20:01:03
W Niemczech mniejszość polska była przed wojną i bynajmniej nie obejmowała emigrantów z zagłębia Ruhry. Podobnie jak nie było mowy o mniejszości Polskiej w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej. O mniejszości narodowej można mówić wtedy jeśli ludzie danej narodowości zamieszkują dany teren, bo albo przesunięto granice, albo przed wiekami przewędrowali i osiedlili się, ale nie kilkanaście lat temu, tylko znacznie więcej. Mniejszość Polska w Niemczech? A niby dlaczego, skoro zdecydowana większość tej "mniejszości" wyjechała do Niemiec powołując się na swoje rzekomo niemieckie korzenie? Robili to ze względów ekonomicznych, ale musieli powołać się na przodków - obywateli Niemiec, aby dostać niemieckie obywatelstwo. Najbardziej kuriozalne są dla mnie przypadki, w których w ten sposób obywatelstwo niemieckie uzyskały osoby, których ktoś z bliskich przodków urodził się na terenie Austrii w latach 1938-1945 jako obywatel Rzeszy. Czym innym mimo wszystko są opolscy Niemcy, którzy żyją na tej ziemi od wieków i są u siebie, a nie tak jak gastarbeiterzy, którzy wyjeżdżając utrzymywali, że są Niemcami...
-
2017/02/27 21:27:43
@Katarzyna Desbordes-Korcsev: dziękuję za reakcję. Sporo polskich instytucji używa słowa narodowościowy a szkoda, wiele to jednak nie zmienia. Cieszę się, że PW zajmie się tą kwestią. Pozdrawiam!
-
2017/02/28 07:41:24
Ciekawa dyskusja się wywiązała co jest mniejszością narodową. Że sprawa nie jest prosta dowodzi choćby pytanie czy Polacy na Węgrzech są mniejszością czy nie. Niby jesteśmy tu, dzięki derenczanom (jezwegierski.blox.pl/2012/11/Derenk.html), od stuleci a oni też w zasadzie osiedlili się tam przenosząc się w ramach jednego kraju - Spisz, skąd pochodzą to część wielkich Węgier, większość obecnej polonii jednal nawet się pewnie tu nie urodziła.

Ten wpis był jednak o czym innym a mianowicie o języku. Mówiąc krótko: jestem narodowości polskiej a nie polską narowodością. Wiem, że wielu Polaków używa słowa narodowościowy w sensie mniejszościowy ale nikt w Polsce przecież tak by nie powiedział. I dla mnie to się liczy.
-
2017/02/28 12:32:53
Bardzo ciekawy wpis jak i dyskusja!
-
Gość: Ranyjulek, *.dynamic.chello.pl
2017/04/21 09:14:02
Używanie tego rodzaju kalk językowych jest tylko i wyłącznie przejawem lenistwa. Nie chce sie państwu poszukać odpowiednika zrozumiałego dla czytelnika i kroczą po linii najmniejszego oporu. I to by wbyło na tyle. Pozdawiam mniejszości narodowe i etniczne :)
-
Gość: Ranyjulek, *.dynamic.chello.pl
2017/04/21 09:14:54
I to by BYŁO na tyle