Menu

Jeż Węgierski

moje zdziwienia budapeszteńskie

Wpisy otagowane : polityka

spanikowana analityczka policyjna ratuje kraj

jezw

Kto widział w kinie Lisa, a rókandér (Lisa, lisica-wróżka) na ogół chętnie wybierze się na następny film tego samego reżysera Károlya Ujj Mészárosa pt. X – A rendszerből törölve (X – wymazani z systemu). Lisa to absurdalna opowieść o zagubionej w świecie służącej - miłośniczce japońskiej kultury, którą przed losem mitycznej lisicy gubiącej mężczyzn ratuje oddany policjant badający sprawę nagłych śmierci mnożących się wokół niej.

Operujący tymi samymi aktorami X – A rendszerből törölve ma zupełnie inny charakter i nastrój. To już nie jest czarna komedia jak Lisa, X to mroczny kryminał. Główna bohaterka, policyjna analityczna zmagająca się z zespółem lęku napadowego podejrzewa, że szereg przypadków zgonu, które bada to faktycznie zabójstwo upozorowane tylko na samobójstwo czy też wypadek. Historia jest mocno splątana i szybko się okaże, że schwytany podejrzany to zmyślnie poddany fałszywy trop a prawdziwego sprawcy trzeba szukać gdzie indziej.

Na tym poziomie cała historia to klasyczny kryminał. Nieco autystyczna analityczka to figura, która pojawiła się w węgierskich kryminałach jak np. w Nyomozó. Całość opowiedziana jest sprawnie, napięcie nie opada ani na chwilę, a w dodatku, z małymi wyjątkami, wszystkie szczegóły trzymają się kupy, co nie zawsze ma miejsce w węgierskich filmach. Zagrana jest dobrze choć żaden z aktorów nie zapada specjalnie w pamięć. Najbardziej uwagę przyciąga praca operatora, której efekty można smakować w kolejnych scenach. Odwrócone do góry nogami obrazy miasta kręcona z drona są fascynujące wizualnie choć miejscami robią wrażenie manierycznych.

Miłośnicy Lisy docenią na pewno osadzenie głównej pary aktorskiej w tym razem odmiennych rolach: aktor grający policjanta ratującego Lisę tym razem gra śledczego jest zagrożeniem dla głównej bohaterki X graną przez gwiazdę Lisy. Reżyser zdaje się też puszczać oko do publiczności kiedy na ekranie pojawia się lis obgryzający kości z budańskim zamkiem w tle.

Największe wrażenie zrobiła na mnie warstwa polityczna filmu. Tak – co raczej niezwykłe w kinie węgierskim ten film ma przekaz polityczny. Główna bohaterka zmagająca się z niespłacanym kredytem na mieszkanie, sprawiającą nieustanne problemy nastoletnią córką, niedającą jej spokoju traumą po śmierci męża oraz związany z tym zespół lęku napadowego, której przeciwnicy mają do dyspozycji wszystkie środki poniekąd symbolizuje kraj. Nie sprawia wrażenia kandydatki na bohaterkę ale jednak jej decyzja działania, którą podejmuje pod koniec filmu zmienia wszystko, zarówno kraj jak i, zdaje się, ją samą. Przekaz: można działać, trzeba pokonać paraliżujący strach bo najsłabsi nawet są w stanie doprowadzić do zmiany jest rewolucyjny w czasach kiedy wszystko zniechęca do aktywności i spycha w konformizm.

Negatywne recenzje w prorządowej prasie zdają się potwierdzać, że nie tylko mnie taka interpretacja się nasunęła.

Kogo dziś nienawidzić?

jezw

Na to proste a ważne pytanie regularnie daje nam odpowiedź propaganda rządowa. Niedawno jej bohaterami, obok weterana Sorosa (zobacz tu, tu i tu), stali się Judith Sargentini oraz Guy Verhofstadt. Pojawił się mianowicie plakat z ich podobiznami, wygląda on tak:

Źródło: bezpłatny brukowiec Lokál. Warto zwrócić uwagę znajdującą się obok na fotografię Macrona ściskającego się z półnagim (!) czarnym (!) mężczyną (!) - fuj!

Tekst na plakacie, zatytułowany Informacja rządowa, brzmi następująco:

Większość promigracyjna w Parlamencie Europejskim chce nas uciszyć ponieważ bronimy naszą ojczyznę i Europę ogrodzeniem granicznym. Teraz chcą zabrać nam prawo do obrony swoich granic.

Kim są nowi bohaterowie „Informacji rządowej”? Oboje są posłami do Parlamentu Europejskiego. Guy Verhofstadt to belgijski polityk, były premier i federalista. Znany jest jako ostry krytyk Orbána. Judith Sargentini to z kolei posłanka zielonych z Holandii. Jest autorką raportu na temat sytuacji na Węgrzech, na podstawie którego Parlament przegłosował wszczęcie wobec Węgier procedury na podstawie artykułu siódmego traktatu o UE. Dla ciekawych raport do przeczytania tu [EN].

Te plakaty nienawiści są znakiem rozpoznawczym Fideszu (mógłbym napisać „obecnego rządu” czy też „Orbána”, to wszystko jedno). Sądzę, że przejdą do historii.

Chrześcijańskie wartości w konstytucji

jezw

Sprawa nie jest już świeża ale nie przestaje mnie intrygować: parlament węgierski wpisał do konstytucji wartości chrześcijańskie. Stało się to w ramach siódmej poprawki do konstytucji uchwalonej 28 czerwca tego roku (poprawki, sama konstytucja została przyjęta 18 kwietnia 2011 roku, jak widać średnio co roku wymaga poprawiania). Tekst całości poprawki tutaj [HU].

Odnośny fragment brzmi tak:

Obrona konstytucyjnej tożsamości Węgier i ich chrześcijańskiej kultury jest obowiązkiem wszystkich organów państwowych (artykuł R, punkt 4)

Poprawek jest sporo, mnie zainteresowały jeszcze dwie. Ta pierwsza odnosi się do uchodźców:

Nie wolno osiedlać na Węgrzech obcych grup etnicznych. (artykuł XIV, punkty 1–3)

Ta druga natomiast do bezdomnych:

Zabrania się życia na terenie publicznym. (artykuł 6, punkt 3)

Rzecz jasna tekstu jest więcej. Co do uchodźców to kilka punktów mówi o pomocy dla nich, o sposobie rozpatrywania wniosków azylowych, itd., jeśli chodzi o bezdomnych natomiast to w poprawce jest i fragment głoszący, że państwo ma starać się zapewnić bezdomnym schronienie.

Obecna praktyka państwowa pomaga zrozumieć te punkty. Warto tu dodać, że w warunkach węgierskich nie ma obecnie żadnego rozdźwięku pomiędzy, dajmy na to, władzą ustawodawczą a wykonawczą, rządem a prezydentem czy też różnymi ośrodkami władzy, wszystkie grają na jedną melodię, praktykę i teorię można nawzajem przez siebie interpretować.

Co do opieki nad uchodźcami Fidesz zbudowawszy ogrodzenie na granicy stara się wpuszczać jak najmniej azylantów przez nieliczne otwarte dla nich (czasami) furtki, tych co wpuszczono natychmiast z automatu odrzuca bo przybyli z terytorium bezpiecznej dla nich, według Fideszu, Serbii, niedawno jeszcze tych odrzuconych, którzy składali odwołania natychmiast przestawano odżywiać argumentując, że nie są już uchodźcami. Antymigrancka propaganda od szeregu już lat wzmacnia postawy ksenofobiczne.

Co do bezdomnych to wiadomo, że miejsc w noclegowniach jest 3-4 za mało w stosunku do potrzeb a rząd, który otwarcia prowadzi politykę wspomagania zamożnych, nic nie robi by pomóc biednym w tym i żyjącym na ulicy. (Anegdota: niedawno szedłem ulicą z niemieckimi znajomymi, zobaczyliśmy policjantów stojących koło bezdomnego, Niemcy spytali: oni chcą mu pomóc czy go sekować? Naiwność ich pytania bardzo mnie rozbawiła).

Tak więc te trzy rzeczy - obrona wartości chrześcijańskich, "nie" wobec uchodźców czy też migrantów oraz zakaz bezdomności - wypowiadane są jednym tchem.

Zawsze wydawało mi się, że wartości chrześcijańskie opierają się na pomocy słabym aż tu okazuje się, że można takie rzeczy mówić jednocześnie. Dla mnie to fascynujące.

Okazało się, że nie tylko dla mnie. Biskup János Székely wyraził swoje zastrzeżenia [HU] wobec kryminalizacji bezdomności wyliczając co rząd powinien zrobić w celu zmniejszenia tego problemu. "Biedni są skarbem kościoła i społeczeństwa" napisał.

Z kolei biskup Miklós Beer zapytany w wywiadzie [HU] o bezdomnych powiedział, że wszyscy powinniśmy się do nich odnosić na sposób jezusowy. Odnośnie uchodźców nieco oględnie stwiedził, iż Bóg ze smutkiem patrzy jak wszyscy padamy ofiarą swoich uprzedzeń. "Nie da się kochać na rozkaz", skomentował wpisanie wartości chrześcijańskich do konstytucji. "Nie odpowiada mi to sformułowanie", dodał, "bez duchowości chrześcijaństwo nic nie znaczy".

Takie krytyczne wobec Fideszu głosy wśród spolegliwych kościołów węgierskich to rzadkość. Niezwykłe są tym bardziej, że pojawiły się z powodu nominalnego podniesienia rangi chrześcijaństwa w ramach państwa przez Fidesz.

Pytanie wobec tego jak rozumie chrześcijaństwo Fidesz. Jedyna, dość smutna, interpretacja, jaka mi do głowy przychodzi to to, że jest to odniesienie do przedwojennej kategorii politycznej i gospodarczej, kiedy "chrześcijański" oznaczało po prostu "nie-żydowski". Tym razem oznacza zapewne "nie-muzułmański" ale także "nie-liberalny" i tak dalej – można tu wpisać wszystko co się Orbánowi nie podoba.

Wówczas źle się wszystko skończyło, oby tym razem była to raczej farsa niż tragedia.

przedwojenny plakat wyborczy: Jesteś zdrajcą! Jeśli nie głosujesz na kandydatów partii chrześcijańskiej, źródło: Zsúrpubi!

Jobbik ramię w ramię z gyurcsányistami

jezw

Odbyły się już dwie duże opozycyjne demonstracje powyborcze. W wielu punktach podobne (niepartyjne, trochę bez przywódców, bez jasnego celu) ale w szeregu innych odmienne.

Po pierwsze były one duże. Dawno już nie było na ulicach takich tłumów (organizatorzy rzucili liczbę stu tysięcy, innych szacunków nie widziałem, ludzi było na pewno kilkadziesiąt tysięcy), co tym bardziej jest godne uwagi, że opozycja właśnie została znokautowana przez Fidesz, który znów ma większość konstytucyjną.

tłum zbiera się na ulicy Andrássy 14 kwietnia, mimo, że zdjęcie zrobiłem z góry nie widziałem ani jednego końca

Wszędzie widoczne baloniki partii Momentum i Koalicja Demokratyczna - tutaj ludzie się zbierają na placu Kossutha 21 kwietnia

Facebookowa nazwa demonstracji (były dwie – 14 i 21 kwietnia a będą dalsze, najbliższa 8 maja) to Jesteśmy większością (Mi vagyunk a többség), która oddaje nastroje uczestników, czujących, że wybory ukradziono: Fidesz poprzez manipulacje i nieprawidłowości wyborcze oraz opozycja przez swoją indolencję.

plakat domający się nowych wyborów

Żądamy nowego systemu wyborczego

Wielkie wrażenia zrobiło zgodne demonstrowanie przez zwolenników krańcowo odmiennych ugrupowań politycznych połączonych sprzeciwem wobec Fideszu. Wspólna demonstracja jobbikowców, zwolenników partii Gyurcsánya, liberałów, itd. - o tym nie tak dawno nikomu się jeszcze nie śniło.

flaga Jobbiku koło balonika Koalicji Demokratycznej Gyurcsánya - kiedyś musiałby oddzielać je kordon policji

tatuaż rowaszem? to może być tylko jobbikowiec

Dalej, choć i tym razem demonstracje robili aktywiści facebookowi to jednak po raz pierwszy zabrzmiała tak ostra krytyka partii opozycyjnych i głosy nawołujące do utworzenia nowej opozycji. Najwyraźniej wyraził to Péter Márki-Zay, burmistrz Hódmezővásárhely, które nieoczekiwane zwycięstwo w wyborach uzupełniających w tym mateczniku Fideszu wzbudziło nadzieje na sukces opozycji w wyborach parlamentarnych.

Márki-Zay wyrasta zresztą na przywódcę tej nowej opozycji. To, że jest byłym członkiem Fideszu, który z partii wystąpił w sprzeciwie wobec korupcji, jego nawiązania religijne – wezwał uczestników demonstracji do „przekazania sobie znaku pokoju” - otwiera tę opozycję w stronę ludzi o przekonaniach prawicowych, którzy dotąd może nijak nie mogli się utożsamić z żadnym z obecnych ugrupowań opozycyjnych.

w trakcie demonstracji puszczano stare wypowiedzi Orbána, który kiedyś mówił takie rzeczy, z którymi wszyscy demonstrujący by się pewnie teraz zgodzili

Koniec demostracji - tradycyjne już podnoszenie komórek a także hymny Węgier i UE

Ciekawostką jest pojawienie się gazetek. Tak, w erze internetu, na demonstracji organizowanej przez facebooka i streamowanej na żywo przez media, natknąłem się na dwa przykłady czegoś na kształt bibuły. Pierwsze to wydanie nadzwyczajne zamkniętej po wyborach gazeta Magyar Nemzet (Magyar Nemzet szamizdát) a drugi to rozdawana gazetka Nyomtass te is! czyli Wydrukuj to!, gazetka o formacie A4 zamieszczana w internecie, którą każdy może wydrukować i kolportować.

Gazeciarka rozdająca samizdatowe wydanie Magyar Nemzetu

Bibuła 2018 - 39 numer, rocznik II

Na koniec smutniejsza uwaga. Mimo, że demonstracja była opozycyjna nikt ani słowem nie zająknął się w obronie dwóch ostatnich obiektów rządowych kampanii nienawiści: „migrantów” oraz Sorosa. Wydaje się, że pod tym względem Fidesz skutecznie narzucił swoją narrację.

żeby nie było jednak zbyt smutno jeden z bardziej montypythonowskich transparentów z demonstracji: "Fidesz - ég veled!" oznacza "Fideszie - żegnaj!"

dwie kobiety

lista "agentów Sorosa" z polskim nazwiskiem

jezw

Przed wyborami Viktor Orbán parę razy mówił o dwutysięcznej “armii Sorosa” działającej na Węgrzech. “Dokładnie wiemy, znamy ich z nazwiska, kto to taki i w jaki sposób pracuje po to by utworzyć z Węgier kraj imigrantów” powiedział w jednym z wywiadów. Zabrzmiało to jak cieńko zawoalowana groźba.

W poprzedni czwartek w bliskim Fideszowi tygodniku Figyelő ukazała się próbka tego co nas czeka. W artykule, podpisanym nota bene przez nieistniejącego dziennikarza, wymieniono około 200 nazwisk agentów Sorosa. Wśród nich pracownicy kilku nielubianych przez obecny rząd NGO-sów oraz wykładowcy CEU. Wśród nazwisk tych ostatnich jest i Polak: profesor Jacek Rostowski.

Ten fakt jest zdumiewający. W Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim trwa obecnie dyskusja co zrobić z Fideszem, który jest członkiem tej rodziny partyjnej wraz z, między innymi, Platformą Obywatelską. Powodem tych dyskusji są antysemickie tony a także ksenofobiczna retoryka, do których Fidesz uciekł się w kampanii wyborczej. Antagonizowanie PO, a przypomnijmy, że profesor Rostowski jest jej prominentnym członkiem, wydaje się być w tej sytuacji, hmm, taktyczną niezręcznością, pominąwszy już wogóle trącącą Orwellem całą koncepcję walki z wyimaginowanym wrogami.

Sama lista w Figyelő to na pewno nie koniec ścigania sorosowskich „wrogów ludu”. Fidesz zapowiedział, że pierwszą rzeczą, jaki nowy parlament zrobi będzie uchwalenie ustawy Stop Soros uniemożliwiającą działalność niewygodnych NGO-sów (nieco szczegółów tu). A temat listy wróci pewnie w innej formie.



Artykuł w Figyelő, źródło: index.hu

© Jeż Węgierski
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci